Auteursrechten hebben voornamelijk tot doel scheppers te beschermen die – dankzij auteursrechten – de verschillende manieren kunnen controleren waarop hun creaties gebruikt worden en kunnen voorkomen dat ze onrechtmatig gekopieerd worden.

Scheppers worden beschermd door onvervreemdbare morele rechten (rechten betreffende de relatie tussen de auteur en het werk) en door overdraagbare patrimoniale rechten (die de auteur het recht geven om het werk te exploiteren en om eventuele inkomsten te verdienen).

Uitzonderingen op patrimoniale rechten

(ook “eerlijk gebruik” of “gebruiksrechten” genoemd)

Er bestaan situaties waarin de goedkeuring van de auteur niet vereist is. Bijvoorbeeld:

• Citaatrecht: Korte uittreksels uit een werk mogen zonder de goedkeuring van de auteur geciteerd worden voor rechtmatige (kritische, wetenschappelijke, educatieve enz.) doeleinden. De bron (i.e. de titel van het werk en de naam van de auteur) moet echter vermeld worden.
• Informatierecht: Het is geoorloofd om uittreksels uit een werk te tonen of te citeren in actualiteitenverslagen op televisie of in de krant, zolang ze een zekere nieuwswaarde hebben. U mag bijvoorbeeld een standbeeld tonen in het kader van de opening van een tentoonstelling.
• Recht om tentoongestelde werken te fotograferen, te filmen of te schetsen (en deze dragers te gebruiken) als de uiteindelijke bedoeling er niet in bestaat het werk te tonen maar wel de omgeving te tonen.